Bí arisan ṣe ń ṣiṣẹ́, àti bí a ṣe lè ṣẹ́ gègé lọ́nà òdodo
Arisan jẹ́ ẹgbẹ́ àjọ tí ń yípo tí ó jẹ́ apá kan ìgbésí ayé àwùjọ ní Indonesia. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ń pàdé déédéé, nígbà púpọ̀ lóṣooṣù, ẹnìkọ̀ọ̀kan ń san iye owó kan náà, gègé sì ń yan ọmọ ẹgbẹ́ kan láti gba gbogbo owó tí a kó jọ. Ọmọ ẹgbẹ́ tí ó ti jáwé olúborí kì í wọ gègé tó tẹ̀lé mọ́, nítorí náà gbogbo ènìyàn ń jáwé olúborí lẹ́ẹ̀kan gẹ́lẹ́.
Kò sí èlé. Fún ọ̀pọ̀ ẹgbẹ́, bí àwọn aládùúgbò nínú RT kan náà, ìdílé kan, àwọn alábàáṣiṣẹ́ tàbí àwọn òbí ilé-ìwé, arisan jẹ́ nípa ìpàdé bí ó ti jẹ́ nípa owó: ìpàdé ń mú kí àwọn ènìyàn máa bá ara wọn ṣọ̀rẹ́, àpapọ̀ owó sì ń ṣèrànwọ́ fún ìrajà ńlá.
Báwo ni arisan ṣe ń ṣiṣẹ́?
- Olùṣètò kan ń ṣètò iye owó, àkókò àti iye ọmọ ẹgbẹ́.
- Ní ìpàdé kọ̀ọ̀kan, gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ ń san ìpín wọn, ní owó ọwọ́, nípasẹ̀ báńkì tàbí e-wallet.
- Gègé náà, kocok, ni a ń ṣe nípa mími àpótí kan tí ó ní ẹ̀yà bébà tí a ká, pẹ̀lú orúkọ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí kò tíì jáwé olúborí, títí ọ̀kan yóò fi já bọ́ síta.
- Ẹni tí ó jáwé olúborí ń gba owó tí a kó jọ, ó sábà máa ń gbàlejò ìpàdé tó kàn, orúkọ rẹ̀ sì ń kúrò nínú gègé.
Báwo ni a ṣe ń mú kí gègé jẹ́ òdodo?
Ṣíṣe kocok níwájú gbogbo ènìyàn ni ó ń mú kí a gbẹ́kẹ̀lé e. Nígbà tí gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ kò bá lè wá, bí nínú arisan orí íńtánẹ́ẹ̀tì, àwọn ènìyàn nílò ọ̀nà mìíràn láti rí i pé a kò ṣe màdàrú sí gègé náà. Àwọn ẹgbẹ́ kan dípò bẹ́ẹ̀ ń ṣètò gbogbo ètò náà ní ìpàdé àkọ́kọ́.
Kí ló lè bàjẹ́ nínú arisan?
- Ẹni tí ó jáwé olúborí dẹ́kun sísan lẹ́yìn tí ó ti gba àpapọ̀ owó.
- Ìsanwó tó pẹ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn ọmọ ẹgbẹ́ tí kò wá sí ìpàdé.
- Iyèméjì nípa gègé nígbà tí ó bá ṣẹlẹ̀ láìjẹ́ pé gbogbo ènìyàn ń wò ó.
Báwo ni ẹ ṣe lè ṣe arisan pẹ̀lú Savings Circle?
- Ẹ ṣẹ̀dá ẹgbẹ́ náà. Ẹ yan “arisan” gẹ́gẹ́ bí irú orúkọ rẹ̀, lẹ́yìn náà ẹ ṣètò owó orílẹ̀-èdè àti iye tí ẹnìkọ̀ọ̀kan ń san ní ìyípo kọ̀ọ̀kan. App náà ń lo ọ̀rọ̀ tiyín lórí gbogbo ojú-ìwé àti ìránnilétí.
- Ẹ fi àwọn ọmọ ẹgbẹ́ kún un láti inú àwọn olùbásọ̀rọ̀ yín. Wọn kò ní fi nǹkan kan sórí fóònù.
- Ẹ ṣètò ètò àyè. Ẹ ṣẹ́ gègé àìròtẹ́lẹ̀ níwájú gbogbo ènìyàn, tàbí ẹ tẹ ètò tí ẹ ti fohùn ṣọ̀kan lé lórí sí i. Gègé àìròtẹ́lẹ̀ ń fi seed rẹ̀ pamọ́, kí ẹnikẹ́ni lè ṣàyẹ̀wò lẹ́yìn náà pé a kò yí i padà. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ lè béèrè láti pàṣípààrọ̀ àyè, a sì ń ṣe àkọsílẹ̀ pàṣípààrọ̀ náà pẹ̀lú.
- Ẹ ṣe àkọsílẹ̀ ìsanwó bí wọ́n ṣe ń dé, ní owó ọwọ́, báńkì tàbí àpamọ́wọ́ fóònù, pẹ̀lú àwòrán ojú-ìbojú gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí tí ẹ bá fẹ́. Ó ń ṣiṣẹ́ láìsí íńtánẹ́ẹ̀tì, yóò sì mú dọ́gba lẹ́yìn náà.
- Ẹ rán àwọn tó pẹ́ létí. Ìfọwọ́kàn kan ń ṣí WhatsApp, SMS tàbí Telegram pẹ̀lú ọ̀rọ̀ tó ní ọ̀wọ̀ ní èdè wọn.
- Ẹ ṣe àkọsílẹ̀ ìgbowó kọ̀ọ̀kan. Gbogbo àkọsílẹ̀ ní ọjọ́ lára. A ń fi àtúnṣe kún un gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ tuntun, èyí àkọ́kọ́ sì ń wà nínú ìtàn.
Savings Circle kò ní dá owó mú tàbí gbé owó kiri láé. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ń san owó fún ara wọn bí wọ́n ti máa ń ṣe; app náà ni àkọsílẹ̀ àjùmọ̀lò ti ẹni tó ti san, ẹni tó kàn àti iye tí a jẹ.
Orúkọ mìíràn fún èrò kan náà
Ní Indonesia, arisan ni. Ètò kan náà ni committee ní Pakistan àti India, tanda ní Mexico, susu ní Ghana, chama ní Kenya àti paluwagan ní Philippines. Àwọn onímọ̀ ọrọ̀-ajé ń pe gbogbo ìwọ̀nyí ní ẹgbẹ́ ìfowópamọ́ àti ìyánilówó tí ń yípo, tàbí ROSCA. Savings Circle ń ṣiṣẹ́ fún èyíkéyìí nínú wọn.
Àwọn ìtọ́sọ́nà
- South Asia: committee, kameti, chit fund, bhishi, kitty party and samity
- Africa: susu, chama, ajo, adashe, equb, hagbad, stokvel, tontine, mukando and chilimba
- The Americas and the Caribbean: sou-sou, tanda, junta, lending circle and pardner
- Éṣíà àti Pàsífíìkì: arisan, paluwagan àti hụi
- Ilẹ̀ Lárúbáwá: jam’iya